Always on my mind
Brenda Lee was weliswaar de eerste die dit nummer op de plaat zette, maar Elvis Presley de eerste die er in 1972 een hit mee scoorde een paar weken nadat hij was gescheiden van Priscilla……. Daarna kwamen er nog meer dan 300 andere versies, waaronder, tien jaar later die van Willy Nelson waar hij een Grammy mee won. Het nummer kent drie schrijvers, waaraan ook nog hits zijn ontsproten als The letter, Hooked on a feeling en Suspicious minds.
Elvis kennen we natuurlijk wel, maar die Brenda Lee, waar dit stukje mee begon, wie was dat toch ook weer? Waar kenden we die van? Nou, zij had als vijftienjarige al twee hits, in 1960; ‘I’m sorry’ en ‘Sweet nothing’ weet u dat nog? Tot een paar jaar terug maakte ze nog steeds succesvolle platen in de VS en is intussen de 80 gepasseerd.
En wat is eigenlijk een ‘hit’? Het is een woord dat een nieuwe betekenis kreeg in de jaren ’50. Ongeveer zoiets als recent de woorden ‘vet’ en ‘ziek’ iets heel anders ging betekenen dan we eerder dachten, namelijk fantastisch. Ooit betekende hit iets als voltreffer. Daarna werd het ook gebruikt voor een succesnummer, natuurlijk vooral iets dat veel verkocht werd. Een optocht van voltreffers werd een parade. Vandaar hitparade.
En een ‘single’? Een single is een plaatje op 45 toeren, met een enkel nummer, vaak gehaald van een LP. Eigenlijk klopt dat niet, want een single heeft ook een achterkant waarop een nummer staat. Het zou dus een dubbele single kunnen zijn. De eerste singles kwamen uit in 1949. Ze hadden toen per genre verschillende kleuren. De populaire liedjes waren zwart, country was groen (heel toepasselijk), geel voor kinderliedjes, rood voor klassiek en oranje voor gospel en rhythm and blues (die ze toen ‘race’ noemden). Sommige singles hadden een groot gat in het midden waarvoor je dan een soort dopje met een gat erin nodig had om ze af te kunnen spelen. Dat had te maken met een platenwisselaar waarop ze afgespeeld werden. Maar ja, wie weet nog wat een platenwisselaar was?
Avond
Leonard Nijgh schreef de tekst van Avond al meer dan 50 jaar geleden in eerste instantie voor Rob de Nijs die het in 1973 op zijn LP zette maar er verder niks mee deed. Daarom bracht hij het zelf bijna 20 jaar later uit op single en had er over de jaren steeds meer succes mee. Het was zelfs zo succesvol dat het de eerste plaats van de top 2000 allertijden bereikte en nu al jaren in de top tien eindigt. Het lied ging eigenlijk over de vrouw van Leonard Nijgh die later trouwde met Boudewijn de Groot. Hij maakte er vijf versies van. De Groot leeft nog, is intussen ruim in de 80 en treedt niet meer op.
Bridge over troubled water
Bridge over troubled water schreef Paul Simon voor zijn toenmalige vrouw Peggy die zilvergrijs haar had (‘sail on, silver girl’). Het staat op het laatste studioalbum van Simon en Garfunkel. De schrijver noemde Bach’s ‘Oh hoofd vol bloed en wonden’ als inspiratiebron. Paul Simon is intussen midden tachtig en treedt nog steeds op.
Gabriella’s song
Dit komt uit een Zweedse film (As it is in heaven). Gabriella wordt door haar man geslagen en heel kort gehouden. Deze thuissituatie blijft lang voor de buitenwereld verborgen. Maar ze zingt ook in een dorpskoor en in de loop van de tijd komen de koorleden er achter in welke situatie ze zich bevindt. Het koor is een veilige plek voor haar, een groep waarin ze zich opgenomen voelt. Maar dat gaat niet vanzelf. Het duurt best wel lang tot de koorleden ook een beschermend standpunt frontaal tegenover haar man op zich nemen. Dat werkt. Dan kan Gebriella haar lied zingen. En, als haar man begrijpt wat ze door heeft gemaakt, zich met haar verzoenen. Die man blijkt overigens ook de pestkop te zijn geweest waar de dirigent in zijn jeugd veel last van heeft gehad. Ook hij maakt een moeizaam proces van herstel door.
Nog een opmerkelijk detail: de regisseur keerde met deze film terug nadat hij jarenlang niet actief was geweest sinds de moord op premier Olaf Palme. Er bestaat ook een musicalversie onder dezelfde titel.
Happy together
In 1976 zat ik in de derde klas van de HBS toen dit een hit werd. Het ging niet zo goed met mij, want ik bleef zitten dat jaar. Maar wel met de Turtles. Ze drongen ermee door tot de Amerikaanse top twintig tot aan nummer 1 waar ze drie weken de lijst aanvoerden en daarmee de Beatles met Eleonar Rigby verdreven. Ik luisterde naar die top twintig op de zaterdagavond als Joost de Draaier de nummers liet horen terwijl ik mijn wekelijkse grote wasbeurt met lampetkan, kom, emmer en fluitketel met heet water op de slaapkamer van mijn ouders uitvoerde. Want we hadden nog geen waterleiding. We hadden een pomp. En je hele lijf wassen deed je maar een keer in de week. Ik was niet zo heel erg happy together toen (maar dat is goed gekomen). De twee creatieve personen van de Turtles waren Howard Kaylan en Mark Volman die een stuk of zeven albums hebben gemaakt. En bijvoorbeeld nog Elenore als hit. Uiteindelijk kwamen ze terecht in de band van Frank Zappa en noemden zich toen Flo en Eddy. Wat waren die zestiger en zeventiger jaren creatieve en geweldige tijden. Hoe nieuw was alles. Hoe vol beloftes.
Imagine
John Lennon kent iedereen hier in deze hoek van de wereld, net als de Beatles. Maar niet in Kirgizië waar ik ooit was. Dat bleek een vreemde gewaarwording toen ik het er met iemand over had. Het lied stamt uit 1971 toen Lennon niet meer bij de band was en zijn tweede solo-album uitbracht. Toen het op single werd gezet kwam het in het begin niet verder dan de zesde plaats in de hitlijsten. Pas toen hij werd vermoord drong het door tot nummer 1. Nu is het als evergreen in onze streken niet meer weg te denken. En wie heeft het niet gezongen? Het is het kenmerkendste vredeslied van deze muzikant die daarmee diverse acties tot een hoogtepunt bracht. Denk ook aan ‘Happy Christmas (war is over if you want it)’, ‘Give peace a chance’ en de Bedpeace-actie die hij samen met Yoko in het Hilton Hotel in Amsterdam uitvoerde waar de halve wereldpers op af kwam. Imagine is een utopistisch lied en ik vrees dat het weinig zoden aan de dijk heeft gezet, maar het is wel een mooi lied.
Love is all
Het nummer kent een ingewikkelde geschiedenis. Het is geschreven door Eddie Hardin naar aanleiding van het liedje Love is all you need uit het gelijknamige prentenboek. De zanger is niet Roger Clover, maar Ronny James Dio. Roger Clover werd de producer van een conceptalbum The butterfly ball and the grasshopper’s feast waarop het nummer voorkomt. Toen zanger Dio de succesvolle single kreeg overhandigd van Clover gaf hij hem meteen terug nadat hij zag dat zijn naam niet eens op de hoes voorkwam, maar alles werd toegeschreven aan Roger Clover and friends. Clover was kort daarvoor uit Deep Purple gestapt. De bedoeling was dat er een tekenfilm en mogelijk een rockopera van zou komen, maar de plannen bleven steken bij de zingende kikker in het filmpje van de single.
Perhaps love
John Denver heeft veel bekende liedjes geschreven voor hij in 1997 bij een vliegtuigongeluk om het leven kwam. Het vliegtuig was van hem en zelfgebouwd. Waarschijnlijk stortte het neer door gebrek aan brandstof terwijl het laag vloog. Zijn overlijden werd als groot nieuws en een nationale ramp beschouwd en alle officiële vlaggen in Colorado gingen halfstok. Perhaps love werd voor Placido Domingo geschreven en ze zongen het in duet voor Domingo’s album in 1981. Sommigen vertelden dat dit de weg opende voor de bekende Drie Tenoren.
Ook werd Perheps love geschreven toen Denver’s huwelijk met Annie op de klippen dreigde te lopen, wat later ook een feit werd. Hij was niet de enige, maar al de derde in ons repertoire van deze keer die een lied tegen een huwelijk in moeilijkheden hanteerde; Elvis en Paul Simon deden het ook. In alle gevallen is dat niet gelukt.
De naam Denver was overigens een pseudoniem, hij heette eigenlijk Deutschendorf en ook nog Henry.
Take me home country roads
Drie schrijvers stonden aan de wieg van dit nummer. Het begon bij het echtpaar en schrijversduo Bill Danoff en Taffy Nivert die het voor Johnny Cash in gedachten hadden. Maar het was nog niet af. Zij kwamen in contact met John Denver via een gezamenlijk optreden en Denver zou bij hen overnachten. Dat ging niet helemaal goed want ze raakten betrokken bij een botsing waarin Denver zijn duim brak. Het verhinderde niet dat ze samen bleven spelen en het lied boetseerden tot het af was. Kort daarna traden ze samen op maar hadden het nog niet helemaal in het geheugen en moesten de tekst van een papiertje lezen. Het was daar zo’n succes dat het tot een ovationeel applaus van vijf minuten leidde. John Denver zette het kort daarna op de plaat.
Viva la vida
De titel van dit lied is geïnspireerd door een stilleven met watermeloenen van de Mexicaanse schilderes Frida Kahlo. Het was haar laatste schilderij en kort daarna stierf ze. Op een van de watermeloenen had ze ‘Viva la vida’ geschilderd, oftewel ‘een hoeraatje voor het leven’. Maar voor ze overleed ook: “’Ik hoop dat het einde vrolijk is en hoop nooit meer terug te keren’. Ze had een bestaan van veel pijn en aftakeling achter de rug.
Misschien stond de titel ook wel een beetje symbool voor de wordingsgeschiedenis van dit nummer van de band Coldplay want het duurde een jaar voor het af was. Maar het bleek de moeite, want ze haalde er voor het eerst een nummer-1 hit mee in Groot Brittannië.
De inhoud van de tekst zou slaan op Koning Lodewijk de 16e van Frankrijk, die zijn gedachten onder woorden bracht voor hij onder de guillotine zou sterven tijdens de Franse Revolutie.